Ảnh minh hoạ. 

Cháu nội, cháu ngoại thuộc hàng thừa kế thứ mấy theo pháp luật?

Trong thực tế, nhiều người cho rằng cháu nội hoặc cháu ngoại đương nhiên được hưởng thừa kế như con của người để lại di sản. Tuy nhiên, quyền hưởng di sản của cháu ruột sẽ được xác định theo từng trường hợp cụ thể và theo đúng thứ tự hàng thừa kế do pháp luật quy định. Vậy cháu nội, cháu ngoại thuộc hàng thừa kế thứ mấy theo pháp luật?

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật hiện hành quy định 03 hàng thừa kế theo pháp luật.

Trong đó, hàng thừa kế thứ hai gồm:

• Ông nội, bà nội;
• Ông ngoại, bà ngoại;
• Anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết;
• Cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại hoặc bà ngoại.

Như vậy, cháu nội và cháu ngoại thuộc hàng thừa kế thứ hai theo quy định pháp luật.

Khi nào cháu nội, cháu ngoại được hưởng di sản?

Theo nguyên tắc thừa kế theo pháp luật, người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng di sản nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước.

Điều này có nghĩa, cháu nội hoặc cháu ngoại chỉ được hưởng thừa kế khi:

• Không còn người thuộc hàng thừa kế thứ nhất;
• Hoặc những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất từ chối nhận di sản;
• Không có quyền hưởng di sản;
• Hoặc bị truất quyền hưởng di sản theo quy định pháp luật.

Trong nhiều trường hợp thực tế, cháu ruột chỉ phát sinh quyền hưởng thừa kế khi cha hoặc mẹ của cháu đã chết trước người để lại di sản.

Cháu nội, cháu ngoại có được hưởng thừa kế theo di chúc không?

Ngoài thừa kế theo pháp luật, cháu nội hoặc cháu ngoại vẫn có thể được hưởng di sản nếu được chỉ định trong di chúc hợp pháp.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, người lập di chúc có quyền để lại tài sản cho bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào.

Do đó, nếu ông bà lập di chúc để lại tài sản cho cháu thì việc chia di sản sẽ được thực hiện theo nội dung di chúc.

Trường hợp di chúc không hợp pháp thì di sản được chia như thế nào?

Theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp di chúc không hợp pháp thì di sản sẽ được chia theo pháp luật.

Ngoài trường hợp di chúc không hợp pháp, thừa kế theo pháp luật còn được áp dụng khi:

• Không có di chúc;
• Người thừa kế theo di chúc chết trước người lập di chúc;
• Người được hưởng di sản từ chối nhận di sản;
• Hoặc không còn quyền hưởng di sản theo quy định pháp luật.

Trong trường hợp này, việc chia di sản sẽ được thực hiện theo thứ tự các hàng thừa kế.

Phân chia di sản theo di chúc được thực hiện như thế nào?

Theo Điều 659 Bộ luật Dân sự 2015, việc phân chia di sản theo di chúc được thực hiện theo ý chí của người để lại di sản.

Nếu di chúc không xác định rõ phần của từng người thì di sản có thể được chia đều cho những người được chỉ định hưởng thừa kế.

Trường hợp di sản là hiện vật như nhà đất hoặc tài sản có giá trị lớn thì người nhận di sản sẽ được nhận hiện vật kèm theo quyền và nghĩa vụ liên quan đến tài sản đó.

Nếu các bên không thống nhất được việc phân chia thì có thể phát sinh tranh chấp và yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

Cần lưu ý gì khi xác định quyền thừa kế của cháu ruột?

Trong thực tế, nhiều tranh chấp phát sinh do hiểu sai về thứ tự hàng thừa kế hoặc nhầm lẫn giữa thừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc.

Khi xác định quyền hưởng di sản của cháu nội, cháu ngoại cần xem xét:

• Quan hệ huyết thống;
• Hàng thừa kế theo quy định pháp luật;
• Tình trạng của người thuộc hàng thừa kế trước;
• Nội dung di chúc nếu có;
• Và nguồn gốc tài sản để lại.

Đối với trường hợp có nhiều đồng thừa kế hoặc tài sản là nhà đất, việc rà soát hồ sơ pháp lý từ sớm sẽ giúp hạn chế tranh chấp phát sinh.

Theo quy định hiện hành, cháu nội và cháu ngoại thuộc hàng thừa kế thứ hai theo pháp luật. Tuy nhiên, cháu ruột chỉ được hưởng di sản khi đáp ứng điều kiện theo thứ tự hàng thừa kế hoặc được người để lại tài sản chỉ định hưởng thừa kế trong di chúc hợp pháp

👉 Tham khảo thêm bài viết:  Quy định mới nhất về các hàng thừa kế theo pháp luật