Sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn có được hưởng thừa kế không?

Trong thực tế, nhiều cặp đôi lựa chọn sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Khi phát sinh tranh chấp hoặc một bên qua đời, các vấn đề về thừa kế, tài sản và quyền lợi thường trở nên phức tạp. Vì vậy, việc hiểu rõ quy định pháp luật trong trường hợp này là cần thiết.

Sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn có được hưởng thừa kế không?

Theo Điều 14 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn sẽ không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Nói cách khác, pháp luật không công nhận đây là quan hệ hôn nhân hợp pháp.

Trong khi đó, Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về các hàng thừa kế theo pháp luật. Hàng thừa kế thứ nhất bao gồm:

• Vợ, chồng
• Cha mẹ
• Con (bao gồm con đẻ và con nuôi)

Người chỉ sống chung mà không đăng ký kết hôn không được coi là vợ hoặc chồng hợp pháp. Do đó, họ không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật.

Từ các quy định này, có thể rút ra:

• Nếu không có di chúc: người sống chung sẽ không được hưởng di sản
• Nếu có di chúc hợp pháp: vẫn có thể được hưởng nếu được chỉ định

Quyền này xuất phát từ Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, cho phép người lập di chúc tự do chỉ định người thừa kế.

Sống chung không đăng ký kết hôn có vi phạm pháp luật không?

Pháp luật không coi việc sống chung như vợ chồng là vi phạm, nếu hai bên đáp ứng đủ điều kiện kết hôn theo quy định.

Tuy nhiên, cần lưu ý một số hệ quả pháp lý quan trọng:

• Không được công nhận là vợ chồng hợp pháp
• Không phát sinh quyền, nghĩa vụ vợ chồng
• Không được áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng
• Không có quyền thừa kế theo diện vợ hoặc chồng

Những hạn chế này thường chỉ rõ khi xảy ra tranh chấp hoặc có sự kiện pháp lý như tử vong.

Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, con trong trường hợp không đăng ký kết hôn

Dù quan hệ vợ chồng không được công nhận, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của con.

Theo Điều 15 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con được giải quyết như trong trường hợp hôn nhân hợp pháp.

Cụ thể:

• Cha mẹ vẫn có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con
• Người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu cấp dưỡng
• Người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom, chăm sóc
• Không ai được cản trở việc thực hiện quyền này

Quy định này đảm bảo quyền lợi của con không bị ảnh hưởng bởi việc cha mẹ không đăng ký kết hôn.

Sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn không làm phát sinh quan hệ hôn nhân hợp pháp. Vì vậy, người sống chung sẽ không được hưởng thừa kế theo pháp luật với tư cách vợ hoặc chồng. Quyền hưởng di sản chỉ được xác lập khi có di chúc hợp pháp. Trong khi đó, quyền và nghĩa vụ đối với con vẫn được pháp luật bảo vệ đầy đủ.

👉 Tham khảo: Tài sản không có người thừa kế sẽ thuộc về ai?