Ảnh minh hoạ. 

Con riêng thuộc hàng thừa kế thứ mấy theo pháp luật?

Trong thực tế, nhiều tranh chấp thừa kế phát sinh liên quan đến quyền hưởng di sản của con riêng. Không ít người cho rằng con riêng đương nhiên được hưởng thừa kế như con ruột, trong khi một số trường hợp pháp luật lại không công nhận quyền thừa kế này. Vậy con riêng thuộc hàng thừa kế thứ mấy theo pháp luật và được hưởng di sản trong trường hợp nào?

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật hiện hành quy định 03 hàng thừa kế theo pháp luật.

Trong đó, hàng thừa kế thứ nhất gồm:

• Vợ hoặc chồng;
• Cha đẻ, mẹ đẻ;
• Cha nuôi, mẹ nuôi;
• Con đẻ, con nuôi của người chết.

Đối với con riêng, việc xác định quyền thừa kế sẽ phụ thuộc vào mối quan hệ pháp lý với người để lại di sản.

Khi nào con riêng thuộc hàng thừa kế thứ nhất?

Con riêng sẽ thuộc hàng thừa kế thứ nhất nếu:

• Là con ruột của người chết;
• Hoặc là con nuôi hợp pháp của người chết theo quy định pháp luật.

Trong trường hợp này, con riêng được hưởng di sản như những người thừa kế cùng hàng khác.

Việc phân chia di sản sẽ được thực hiện theo nguyên tắc những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần bằng nhau, trừ trường hợp có di chúc hợp pháp quy định khác.

Trường hợp con riêng không được hưởng thừa kế theo pháp luật

Nếu con riêng không phải là con ruột hoặc không được nhận làm con nuôi hợp pháp của người chết thì về nguyên tắc sẽ không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật.

Điều này đồng nghĩa, con riêng sẽ không đương nhiên có quyền hưởng di sản khi người chết không để lại di chúc.

Tuy nhiên, nếu người để lại di sản có lập di chúc hợp pháp để lại tài sản cho con riêng thì con riêng vẫn có thể được hưởng thừa kế theo nội dung di chúc.

Quan hệ giữa cha dượng, mẹ kế và con riêng được xác lập như thế nào?

Theo Điều 79 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cha dượng, mẹ kế và con riêng có quyền, nghĩa vụ với nhau khi cùng chung sống trong gia đình.

Cụ thể:

• Cha dượng hoặc mẹ kế có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con riêng;
• Con riêng có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng cha dượng hoặc mẹ kế.

Tuy nhiên, việc phát sinh quyền và nghĩa vụ trong quan hệ gia đình không đồng nghĩa với việc đương nhiên phát sinh quyền thừa kế theo pháp luật.

Do đó, nếu không có quan hệ cha mẹ nuôi – con nuôi hợp pháp thì con riêng vẫn không thuộc hàng thừa kế của cha dượng hoặc mẹ kế.

Những trường hợp áp dụng thừa kế theo pháp luật

Theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp:

• Không có di chúc;
• Di chúc không hợp pháp;
• Người được chỉ định trong di chúc chết trước hoặc từ chối nhận di sản;
• Người được hưởng di sản không còn quyền hưởng thừa kế theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, thừa kế theo pháp luật còn áp dụng đối với phần di sản không được định đoạt trong di chúc hoặc phần di chúc không có hiệu lực.

Cần lưu ý gì khi giải quyết tranh chấp thừa kế liên quan đến con riêng?

Trong thực tế, tranh chấp thường phát sinh khi:

• Không xác định rõ quan hệ cha mẹ nuôi – con nuôi;
• Có nhiều người cùng yêu cầu hưởng di sản;
• Có di chúc nhưng nội dung không rõ ràng;
• Hoặc tài sản là nhà đất chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

Vì vậy, khi giải quyết tranh chấp thừa kế liên quan đến con riêng, cần xem xét đầy đủ:

• Quan hệ huyết thống;
• Quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp;
• Nội dung di chúc;
• Và hồ sơ pháp lý liên quan đến di sản.

Đối với trường hợp có nhiều đồng thừa kế hoặc phát sinh tranh chấp kéo dài, việc tham khảo ý kiến pháp lý sớm sẽ giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

Kết luận

Con riêng chỉ thuộc hàng thừa kế thứ nhất nếu là con ruột hoặc con nuôi hợp pháp của người để lại di sản.

Trường hợp không có quan hệ pháp lý về huyết thống hoặc nuôi con nuôi thì con riêng không đương nhiên được hưởng thừa kế theo pháp luật, trừ khi được chỉ định hưởng di sản trong di chúc hợp pháp.

👉 Tham khảo thêm bài viết: Quy định mới nhất về các hàng thừa kế theo pháp luật