Việc nhận lưu giữ di chúc được pháp luật quy định như thế nào?

Trong thực tế, sau khi lập di chúc, nhiều người băn khoăn nên tự giữ hay gửi ở đâu để đảm bảo an toàn. Việc nhận lưu giữ di chúc vì vậy trở thành vấn đề quan trọng cần được hiểu đúng theo quy định pháp luật. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc lưu giữ di chúc?

---

Di chúc và quyền của người lập di chúc

Trước khi tìm hiểu về việc lưu giữ, cần hiểu rõ bản chất pháp lý của di chúc và quyền của người lập di chúc. Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Người lập di chúc phải là người thành niên, có đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Ngoài ra:

• Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi vẫn có thể lập di chúc
• Nhưng phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ

---

Quyền của người lập di chúc

Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có nhiều quyền quan trọng.

Cụ thể, họ có thể:

• Chỉ định người thừa kế hoặc truất quyền hưởng di sản
• Phân chia phần di sản cho từng người
• Dành một phần tài sản để di tặng hoặc thờ cúng
• Giao nghĩa vụ cho người thừa kế
• Chỉ định người giữ di chúc, quản lý di sản hoặc phân chia di sản

Những quyền này cho thấy việc lưu giữ di chúc cần được thực hiện cẩn trọng để đảm bảo ý chí của người lập di chúc được thực hiện đầy đủ.

---

Quy định về việc nhận lưu giữ di chúc

Sau khi lập di chúc, người lập di chúc có thể lựa chọn nhiều hình thức lưu giữ khác nhau.

Theo quy định pháp luật, người lập di chúc có thể:

• Yêu cầu tổ chức hành nghề công chứng lưu giữ
• Hoặc gửi người khác giữ bản di chúc

Trong trường hợp gửi tại tổ chức hành nghề công chứng, việc lưu giữ phải tuân thủ các quy định chặt chẽ.

---

Lưu giữ di chúc tại tổ chức công chứng

Theo Điều 60 Luật Công chứng 2014, người lập di chúc có quyền yêu cầu công chứng viên nhận lưu giữ di chúc.

Khi thực hiện việc này:

• Công chứng viên phải niêm phong bản di chúc trước mặt người lập di chúc
• Lập giấy nhận lưu giữ
• Giao giấy nhận cho người lập di chúc

Việc niêm phong giúp đảm bảo tính bảo mật và toàn vẹn của nội dung di chúc.

---

Trách nhiệm của tổ chức lưu giữ và người giữ di chúc

Dù lưu giữ tại tổ chức công chứng hay cá nhân, việc bảo quản di chúc đều phải tuân thủ nghĩa vụ nhất định.

Người giữ di chúc có trách nhiệm:

• Giữ bí mật nội dung di chúc
• Bảo quản, giữ gìn bản di chúc
• Thông báo ngay nếu di chúc bị mất hoặc hư hại

Khi người lập di chúc qua đời:

• Phải giao lại di chúc cho người thừa kế hoặc người có thẩm quyền công bố
• Việc giao nhận phải lập thành văn bản
• Có chữ ký của các bên và ít nhất hai người làm chứng

---

Xử lý di chúc khi tổ chức công chứng chấm dứt hoạt động

Một vấn đề thực tế phát sinh là trường hợp tổ chức hành nghề công chứng không còn hoạt động.

Theo quy định, nếu tổ chức công chứng:

• Chấm dứt hoạt động
• Chuyển đổi, chuyển nhượng hoặc giải thể

Thì trước đó phải thỏa thuận với người lập di chúc về việc chuyển di chúc sang tổ chức khác lưu giữ.

Nếu:

• Không có thỏa thuận
• Hoặc không thỏa thuận được

Thì di chúc và phí lưu giữ phải được trả lại cho người lập di chúc.

---

Công bố di chúc đang được lưu giữ

Việc công bố di chúc sau khi người lập di chúc qua đời cũng được pháp luật quy định rõ. Đối với di chúc được lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng, việc công bố sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự.

Điều này nhằm đảm bảo việc thực hiện di chúc đúng trình tự và đúng ý chí của người để lại di sản. Pháp luật cho phép người lập di chúc lựa chọn hình thức lưu giữ phù hợp, trong đó lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng là phương án an toàn và phổ biến. Việc nhận lưu giữ di chúc được quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính bảo mật và toàn vẹn của nội dung di chúc. Trong thực tế, tùy từng trường hợp mà việc lựa chọn cách lưu giữ sẽ có ưu, nhược điểm khác nhau. Nếu cần, người lập di chúc có thể tìm hiểu kỹ quy định hoặc trao đổi với người có chuyên môn để đảm bảo quyền lợi và tránh rủi ro pháp lý.

👉 Xem thêm bài viết: Tranh chấp thừa kế không có di chúc giải quyết thế nào?