Con sinh ra khi cha mẹ không đăng ký kết hôn có được hưởng thừa kế không?

Nhiều người cho rằng con sinh ra khi cha mẹ không đăng ký kết hôn sẽ không được hưởng di sản thừa kế. Trên thực tế, đây là một trong những hiểu lầm khá phổ biến khi xảy ra tranh chấp tài sản hoặc chia thừa kế trong gia đình.

Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, con ngoài giá thú hoặc con của cha mẹ sống chung như vợ chồng có được hưởng thừa kế hay không? Điều kiện để được nhận di sản là gì?

Con không phụ thuộc việc cha mẹ có đăng ký kết hôn hay không

Theo Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành, quyền của con được pháp luật bảo vệ независимо việc cha mẹ có đăng ký kết hôn hay không.

Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định:

Con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ.

Điều này đồng nghĩa:

• Con trong giá thú;
• Con ngoài giá thú;
• Con sinh ra khi cha mẹ sống chung như vợ chồng;

đều có quyền được hưởng thừa kế nếu xác định được quan hệ cha mẹ con hợp pháp.

Con ngoài giá thú có thuộc hàng thừa kế không?

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm:

• Vợ, chồng;
• Cha mẹ;
• Con của người chết.

Pháp luật không phân biệt:

• Con trong hay ngoài giá thú;
• Cha mẹ có đăng ký kết hôn hay không.

Do đó, nếu xác định được quan hệ huyết thống hợp pháp thì người con vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất và có quyền hưởng di sản theo pháp luật như những người con khác.

Điều kiện để được hưởng thừa kế

Trên thực tế, vấn đề tranh chấp thường không nằm ở việc “có được hưởng thừa kế hay không” mà nằm ở việc chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con.

Đây là yếu tố rất quan trọng trong các vụ việc thừa kế.

Trường hợp đã có giấy khai sinh

Nếu giấy khai sinh đã thể hiện đầy đủ thông tin cha hoặc mẹ thì đây là căn cứ quan trọng để xác định quan hệ huyết thống.

Khi đó, người con có thể thực hiện thủ tục khai nhận di sản hoặc yêu cầu chia thừa kế theo quy định pháp luật.

Trường hợp chưa được nhận cha, mẹ, con

Nhiều trường hợp người cha chưa làm thủ tục nhận con hoặc không đứng tên trên giấy khai sinh.

Khi phát sinh tranh chấp thừa kế, người con có thể phải thực hiện thủ tục xác định quan hệ cha con theo quy định pháp luật.

Tòa án sẽ xem xét nhiều chứng cứ khác nhau như:

• Kết quả giám định ADN;
• Hình ảnh, thư từ;
• Người làm chứng;
• Quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng;
• Các tài liệu thể hiện mối quan hệ thực tế.

Sau khi quan hệ cha con được xác định hợp pháp thì người con vẫn có quyền hưởng di sản thừa kế.

Cha mẹ sống chung như vợ chồng có ảnh hưởng đến quyền thừa kế của con không?

Nhiều người nhầm rằng cha mẹ không đăng ký kết hôn thì con sẽ không được hưởng tài sản của cha mẹ.

Tuy nhiên, đây là hai quan hệ pháp lý khác nhau.

Việc cha mẹ có được công nhận là vợ chồng hợp pháp hay không không làm mất quyền thừa kế của con.

Chỉ cần xác định được quan hệ cha mẹ con hợp pháp thì người con vẫn có quyền hưởng di sản theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Bạn có thể xem thêm bài viết:
[Internal link: Sống chung như vợ chồng có được hưởng thừa kế không?]

Con ngoài giá thú có được hưởng thừa kế theo di chúc không?

Ngoài thừa kế theo pháp luật, người con còn có thể được hưởng di sản theo di chúc nếu được người chết để lại tài sản.

Trong trường hợp này, việc chia di sản sẽ căn cứ vào nội dung di chúc hợp pháp.

Ngoài ra, theo quy định của Bộ luật Dân sự, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động còn có thể thuộc trường hợp người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc.

Một số tranh chấp thường gặp trên thực tế

Các vụ việc thừa kế liên quan đến con ngoài giá thú thường phát sinh nhiều tranh cãi giữa những người thừa kế.

Một số trường hợp phổ biến gồm:

• Không thừa nhận quan hệ cha con;
• Tranh chấp nhà đất do cha mẹ để lại;
• Di chúc bị cho là không hợp pháp;
• Tài sản đứng tên người khác;
• Có nhiều người thừa kế cùng yêu cầu chia di sản.

Trong các trường hợp này, việc chuẩn bị giấy tờ và chứng cứ từ sớm thường rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người liên quan.

Con sinh ra khi cha mẹ không đăng ký kết hôn vẫn có quyền hưởng thừa kế nếu xác định được quan hệ cha mẹ con hợp pháp theo quy định pháp luật.

Pháp luật hiện hành không phân biệt con trong giá thú hay ngoài giá thú khi xác định quyền hưởng di sản. Tuy nhiên, trong thực tế, các vụ việc thừa kế dạng này thường phát sinh tranh chấp liên quan đến chứng cứ quan hệ huyết thống hoặc nguồn gốc tài sản.

Vì vậy, đối với trường hợp có tranh chấp hoặc hồ sơ phức tạp, người liên quan nên rà soát kỹ giấy tờ và quy định pháp luật trước khi thực hiện thủ tục thừa kế.

👉 Tham khảo thêm bài viết: Tài sản không có người thừa kế sẽ thuộc về ai?