Thời hạn đăng ký biến động đất đai khi nhận thừa kế là bao lâu?

Khi nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhiều người cho rằng chỉ cần hoàn tất văn bản khai nhận hoặc phân chia di sản là đã đủ điều kiện sử dụng đất hợp pháp. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, người nhận thừa kế còn phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai trong thời hạn luật định.

Thực tế cho thấy không ít trường hợp hồ sơ bị kéo dài do vướng thủ tục thuế hoặc giấy tờ liên quan, dẫn đến lo ngại bị xử phạt vi phạm hành chính vì đăng ký biến động quá hạn.

Nhận thừa kế quyền sử dụng đất có phải đăng ký biến động không?

Theo điểm a khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai 2024, thừa kế quyền sử dụng đất là trường hợp phải thực hiện đăng ký biến động đất đai.

Khoản 3 Điều 133 Luật Đất đai 2024 quy định thời hạn thực hiện đăng ký biến động là không quá 30 ngày kể từ ngày có biến động.

Trong thực tế, thời điểm phát sinh biến động thường được xác định từ thời điểm hoàn tất văn bản khai nhận hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế đã được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Quá thời hạn đăng ký biến động có bị xử phạt không?

Theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, trường hợp không thực hiện đăng ký biến động đúng thời hạn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Tuy nhiên, việc xử lý còn phụ thuộc vào hồ sơ thực tế và quá trình thực hiện thủ tục của người dân.

Trong nhiều trường hợp, người nhận thừa kế đã chủ động thực hiện một số thủ tục liên quan nhưng hồ sơ bị kéo dài do phát sinh vướng mắc về thuế hoặc yêu cầu bổ sung giấy tờ.

Vướng mắc thực tế khi làm thủ tục đăng ký biến động đất đai

Theo phản ánh thực tế, nhiều trường hợp người dân gặp khó khăn khi thực hiện đồng thời các thủ tục liên quan đến đất đai và thuế.

Một trường hợp được phản ánh cho thấy người dân đã hoàn tất văn bản phân chia di sản thừa kế và đến bộ phận Một cửa để làm thủ tục đăng ký biến động. Tuy nhiên, trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, cán bộ hướng dẫn thực hiện kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trước.

Do việc xử lý hồ sơ thuế kéo dài nên người dân chậm hoàn thiện hồ sơ đăng ký biến động đất đai và lo ngại bị xử phạt quá thời hạn 30 ngày theo quy định.

Hồ sơ đăng ký biến động đất đai có bắt buộc phải kê khai thuế đất phi nông nghiệp không?

Theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc đăng ký biến động đất đai do nhận thừa kế là thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Trong khi đó, kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp là thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực thuế.

Thành phần hồ sơ đăng ký biến động đất đai

Hiện nay, trình tự và thủ tục đăng ký biến động đất đai được quy định tại khoản 4 Điều 37 Nghị định 101/2024/NĐ-CP.

Thành phần hồ sơ được quy định tại:

• Điều 29 Nghị định 101/2024/NĐ-CP;
• Khoản 1 Điều 30 Nghị định 101/2024/NĐ-CP.

Theo các quy định này, hồ sơ đăng ký biến động đất đai trong trường hợp nhận thừa kế quyền sử dụng đất không bao gồm giấy tờ liên quan đến kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Vì sao vẫn có trường hợp hồ sơ bị kéo dài?

Trong thực tế, nhiều người dân thực hiện thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan tiếp nhận hồ sơ nên phát sinh việc kê khai thuế trước khi đăng ký biến động đất đai.

Nếu người dân chưa chính thức nộp hồ sơ đăng ký biến động đất đai mà chỉ thực hiện thủ tục thuế thì cơ quan có thẩm quyền có thể chưa có căn cứ xác định thời điểm đăng ký biến động.

Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều trường hợp gặp khó khăn khi xác định có bị xử phạt quá hạn hay không.

Người nhận thừa kế cần lưu ý gì?

Khi thực hiện thủ tục nhận thừa kế quyền sử dụng đất, người dân nên:

• Chủ động thực hiện đăng ký biến động đất đai ngay sau khi hoàn tất văn bản thừa kế.
• Theo dõi kỹ thành phần hồ sơ theo quy định pháp luật.
• Lưu giữ giấy tiếp nhận hồ sơ hoặc giấy hẹn để xác định thời điểm thực hiện thủ tục.
• Trao đổi rõ với cơ quan tiếp nhận nếu phát sinh yêu cầu bổ sung hồ sơ ngoài quy định.

Kết luận

Đăng ký biến động đất đai khi nhận thừa kế là thủ tục bắt buộc theo Luật Đất đai 2024 và phải thực hiện trong thời hạn 30 ngày kể từ thời điểm phát sinh biến động.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hồ sơ vẫn gặp khó khăn do phát sinh vướng mắc về thủ tục thuế hoặc quá trình tiếp nhận hồ sơ giữa các cơ quan liên quan. Trong những trường hợp này, người dân nên theo dõi kỹ quá trình xử lý hồ sơ và tìm hiểu đầy đủ quy định pháp luật để bảo đảm quyền lợi của mình.

👉 Tham khảo thêm bài viết:  Tài sản không có người thừa kế sẽ thuộc về ai?